ΔΙΣΚΟΓΡΑΦΙΑ

Τι είναι ο μεσοσπονδύλιος δίσκος;

Αποτελεί μια μοναδική δομή της σπονδυλικής στήλης που υποστηρίζει το βάρος και επιτρέπει την κίνηση της ΣΣ. Αποτελείται από ένα κεντρικό τμήμα, τον πηκτοειδή πυρήνα, που περιβάλλεται από συγκεντρικούς δακτυλίους ιστού που αποτελούν τον ινώδη δακτύλιο. Στον φυσιολογικό δίσκο, νευρικές απολήξεις εμφανίζονται μόνο στις εξωτερικότερες στοιβάδες του ινώδους δακτυλίου, και όταν ο ινώδης δακτύλιος ραγεί, κινητοποιείται μια σειρά αντιδράσεων που έχουν ως αποτέλεσμα την εκδήλωση πόνου. Καθώς γίνεται προσπάθεια επούλωσης του δίσκου, που είναι μια βραδεία διαδικασία, νέες νευρικές απολήξεις σχηματίζονται στην τραυματησθείσα πριοχή.

Ο πηκτοειδής πυρήνας χαρακτηρίζεται από μια πολύ υψηλή περιεκτικότητα σε νερό μαζί με πρωτεΐνες. Όταν ο δίσκος τραυματισθεί, το περιεχόμενο του πυρήνα διαχέεται προς τα εκτός και έρχεται σε επαφή με τις γειτνιάζουσες νευρικές ρίζες του κατώτερου τμήματος του νωτιαίου μυελού. Στον πυρήνα περιέχονται χημικές ουσίες που είναι πολύ ερεθιστικές για τις νευρικές ρίζες και αυτές μπορεί να έρθουν σε επαφή με τις νευρικές ίνες που περιβάλλουν τον ινώδη δακτύλιο και να προκαλέσουν πόνο.

Επίσης οι ουσίες αυτές μπορούν να αυξήσουν την ευαισθησία των νευρικών απολήξεων, οπότε κινήσεις που δεν ήταν επώδυνες για ένα φυσιολογικό δίσκο, μπορεί να εκλύουν πόνο σε ένα τραυματισμένο δίσκο.

Ο μεσοσπονδύλιος δίσκος εκφυλίζεται με την πάροδο του χρόνου σε όλους τους ενήλικες και η εκφύλιση αυτή περιλαμβάνει την απώλεια ύδατος από τον πηκτοειδή πυρήνα και την απώλεια ύψους του δίσκου, αλλαγές που μπορεί να συνδυάζονται με πόνο. Όμως, η εκφύλιση του δίσκου είναι μια συνήθης διαδικασία και δεν είναι πάντα επώδυνη.

 

 Πως μπορούμε να γνωρίζουμε ότι ο πόνος οφείλεται σε εκφύλιση του δίσκου;

Αυτό μπορεί να εξακριβωθεί με:

  • Κλινική εξέταση.
  • Απεικονιστικό έλεγχο με μαγνητική τομογραφία.
  • Δισκογραφία, η οποία επιδεινώνει ή ανακουφίζει από τον πόνο βραχυπρόθεσμα.

 

Αν και η μαγνητική τομογραφία είναι μια πολύ λεπτομερής απεικονιστική εξέταση, δεν μπορεί πάντα να απαντήσει στο ερώτημα εάν η οσφυαλγία ενός ασθενούς στον οποίο απεικονίζεται ένας παθολογικός δίσκος προκαλείται από αυτόν ή απλά αποτελεί ένα απεικονιστικό εύρημα το οποίο διαπιστώνεται και σε ασθενείς χωρίς οσφυαλγία. Αυτό το διαγνωστικό κενό έρχεται να το καλύψει η δισκογραφία.

 Πότε εκτελείται η δισκογραφία;

Επειδή η δισκογραφία είναι μια επεμβατική εξέταση, δεν εφαρμόζεται πρώϊμα σαν διαγνωστική ή θεραπευτική παρέμβαση.Γενικά η εξέταση εφαρμόζεται στις εξής περιπτώσεις:

ü  Ασθενείς που δεν έχουν ανακούφιση από τον πόνο παρά την όποια συντηρητική αγωγή

ü  Υποφέρουν από οσφυαλγία για τουλάχιστον 4 – 6 μήνες

ü  Είναι ένας τρόπος εκτίμησης των ασθενών προκειμένου να διακριβωθεί μια ειδική αιτία του πόνου ώστε να εφαρμοσθεί μια νέα θεραπευτική παρέμβαση, πιθανότατα επέμβαση

Πως γίνεται η εξέταση;

  • Ο ασθενής τοποθετείται πλάγια σε ένα κρεβάτι ενώ υπάρχει η δυνατότητα λήψης ακτινογραφιών ή ακτινοσκόπησης.
  • Εφαρμόζεται τοπική αντισηψία στην περιοχή της έγχυσης.
  • Τυπικά, έγχυση γίνεται στους κατώτερους δύο – τρεις οσφυϊκούς σπονδύλους.
  • Υπό ακτινοσκοπική καθοδήγηση η βελόνα προωθείται και καταλήγει στο έξω όριο του δίσκου.
  • Μια δεύτερη βελόνα προωθείται μέσω της πρώτης και οδηγείται στο κέντρο του δίσκου.
  • Η διαδικασία αυτή επαναλαμβάνεται για όλους τους δίσκους που επιθυμούμε να ελέγξουμε.
  • Σκιαγραφικό υλικό εγχύεται στο κέντρο του κάθε δίσκου.
  • Εάν ο δίσκος είναι υγιής, το σκιαγραφικό παραμένει στο κέντρο του δίσκου, ενώ σε αντίθετη περίπτωση διαχέεται δια μέσω των ρωγμών του δισκικού υλικού.
  • Κατά την έγχυση, ο ασθενής ερωτάται εάν αισθάνεται πόνο και σε τι ένταση. Επίσης ερωτάται εάν ο πόνος έχει τα ίδια χαρακτηριστικά σε σχέση με τα συνήθη συμπτώματα του αρρώστου, όσον αφορά την εντόπιση και τον τύπο του πόνου που αισθάνεται. Ο πόνος που προκαλείται από την έγχυση είναι προσωρινός.
  • Αμέσως μετά την έγχυση του σκιαγραφικού, πραγματοποιείται αξονική τομογραφία. Αυτή παρέχει περισσότερες πληροφορίες για την ακριβή τρόπο διάχυσης του σκιαγραφικού δια μέσου, ή και έξω από τον δίσκο.
  • Εκτεταμένη εκφυλιστική νόσος του δίσκου συνεπάγεται εκτεταμένη διάχυση του υλικού σε όλο τον δίσκο.
  • Η όλη διαδικασία διαρκεί 30 – 45 λεπτά.

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Bradley Jr WG: ACR appropriateness criteria. Low back pain. AJNR Am J Neuroradiol  2007; 28:990-992.

Guyer RD, Ohnmeiss DD: Lumbar discography: Position statement from the North American Spine Society Diagnostic and Therapeutic Committee. Spine  1995; 20:2048-2059.

Comments are closed.