ΚΕΦΑΛΑΛΓΙΑ ΛΟΓΩ ΕΝΔΟΚΡΑΝΙΑΣ ΥΠΟΤΑΣΗΣ

Τι είναι  η Κεφαλαλγία λόγω Ενδροκράνιας Υπότασης;

Ορίζεται ως η κατάσταση που προκύπτει όταν υπάρχει μια διαφυγή εγκεφαλονωτιαίου υγρού και η προκαλούμενη κεφαλαλγία μπορεί να είναι από πολύ ήπια και αβληχρή μέχρι πολύ έντονη. Ο εγκέφαλος φυσιολογικά περιβάλλεται και εμπεριέχει μια ποσότητα υγρού που λέγεται εγκεφαλονωτιαίο, το οποίο βρίσκεται μεταξύ αυτού και του περιβλήματος των μηνίγγων. Όταν η πίεση αυτού του υγρού είναι πολύ χαμηλή, όπως όταν υπάρχει μια μικρή διαφυγή αυτού, όταν ιδίως ο ασθενής είναι σε όρθια θέση και το υγρό αυτό υπερπαροχετεύεται λόγω βαρύτητος, ο εγκέφαλος μένει χωρίς το <<μαξιλάρι>> προστασίας του υγρού και κατακάθεται επί των μηνίγγων, ασκώντας τάση στις μήνιγγες που τον περιβάλλουν και τα νεύρα που τις νευρώνουν  και προκαλούν κεφαλαλγία.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Το χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι η κεφαλαλγία που επιδεινώνεται όταν ο ασθενής βρίσκεται σε όρθια θέση και βελτιώνεται άμεσα με την κατάκλιση (οριζόντια θέση ) του αρρώστου. Οι ασθενείς χαρακτηριστικά δεν αναφέρουν κεφαλαλγία όταν ξυπνούν το πρωί και πριν σηκωθούν, ενώ γρήγορα αιτιώνται κεφαλαλγία μετά την έγερση. Ο πόνος εντοπίζεται κυρίως στην οπίσθια αυχενική περιοχή και αντανακλά στον αυχένα, ενίοτε δε συνδυάζεται και με ναυτία. Σπανιότερα διαπιστώνονται σημαντικότερες νευρολογικές διαταραχές από την αύξηση της τάσης των εγκεφαλικών νεύρων και την προς τα κάτω μετατόπιση του εγκεφάλου.

Τι προκαλεί το σύνδρομο αυτό;

Στις περισσότερες περιπτώσεις υπάρχει ένα εμφανές αίτιο για την διαφυγή του υγρού, όπως μια προηγηθείσα παρακέντηση ή μια εγχείρηση της οσφυϊκής μοίρας ή μια κρανιοεγκεφαλική κάκωση. Στις περιπτώσεις όπου η κεφαλαλγία σε όρθια θέση αναπτύσσεται μετά από σαφές πιθανό αίτιο, η διάγνωση είναι εύκολο να τεθεί. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις όπου δεν διαπιστώνεται μια σαφής προδιαθεσική κατάσταση ή περιπτώσεις όπου η διαρροή ακολουθεί ένα έλασσον, μη αναγνωρισθέν τραύμα ή μια απότομη αύξηση της ενδοεγκεφαλικής πίεσης μετά από έντονο βήχα.

 

Πως γίνεται η διάγνωση;

Η κατάσταση αυτή μπορεί να είναι ιδιαίτερα δύσκολο να διαπιστωθεί, ειδικά σε καταστάσεις όπου δεν υπάρχουν σαφείς προδιαθεσικοί παράγοντες.

  • Η μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου με έγχυση σκιαγραφικού μπορεί να προκαλέσει την έντονη απεικόνιση των μηνίγγων που περιβάλλουν τον εγκέφαλο και ενίοτε να αναδείξει μια εικόνα καθίζησης του εγκεφάλου προς τον νωτιαίο μυελό. Η μαγνητική τομογραφία της αυχενικής και της οσφυϊκής μοίρας μπορεί να αποκαλύψει την παρουσία υγρού εκτός του φυσιολογικού χώρου όπου αναμένεται η παρουσία του.
  • Η CT μυελογραφία ( αξονική τομογραφία σε συνδυασμό με την έγχυση σκιαγραφικού στην οσφυϊκή χώρα ), μπορεί με ακρίβεια να ανακαλύψει το σημείο διαφυγής του υγρού.
  • Η δεξαμενογραφία του Ε.Ν.Υ , κατά την οποία μια σημασμένη με ραδιοϊσότοπα χρωστική εγχύεται στο χώρο κυκλοφορίας του Ε.Ν.Υ και στην συνέχεια ανιχνεύεται, μπορεί άμεσα να αποκαλύψει το σημείο της διαφυγής ή μπορεί να δώσε μόνο έμμεσα στοιχεία που αποδεικνύουν την διαρροή αλλά όχι την ακριβή της εντόπιση.
  • Η οσφυϊκή παρακέντηση Ε.Ν.Υ απλά αποδεικνύει ότι η πίεση του υγρού είναι χαμηλή, οριστικοποιώντας απλά την διάγνωση. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις που ενώ είναι σίγουρη η διάγνωση, το σημείο της διαρροής δεν αναδεικνύεται.

Πως αντιμετωπίζονται θεραπευτικά;

Η αρχική αντιμετώπιση είναι συντηρητική και περιλαμβάνει την κατάκλιση και την λήψη αυξημένης ποσότητας υγρών. Εάν η θεραπεία αυτή αποτύχει, απαιτείται χειρουργική επιδιόρθωση του ανοίγματος της μήνιγγος με μόσχευμα μήνιγγος που λαμβάνεται από τον ίδιο τον ασθενή. Όταν δεν έχει εντοπισθεί η ανατομική εντόπιση της βλάβης, η θεραπεία περιλαμβάνει την τοποθέτηση και συρραφή επί της μήνιγγας ενός μεγάλου εύρους μοσχεύματος στην πιο πιθανή περιοχή της διαρροής. Σε περιπτώσεις όπου το σημείο της διαφυγής είναι γνωστό και προσβάσιμο από την μύτη, προτιμάται η ενδοσκοπική ενδορινική σύγκλιση του χάσματος.

 

Βιβλιογραφία

Dodson EE, Gross CW, Swerdloff JL, et al. Transnasal endoscopic repair of cerebrospinal fluid rhinorrhea and skull base defects: a review of twenty – nine cases. Otolaryngol Head Neck Surg 1994;111:600-605

Marshall AH, Jones NS, Robertson IJA. An algorithm for the management of CSF rhinorrhea illustrated by 36 cases. Rhinology 1999;37:182-185

Zeng Q, Xiong L, Jinkins JR, et al. Intrathecal gadolinium – enhanced MR myelography and cisternography: a pilot study in human patients. AJR Am J Roentgenol 1999;1109-1115

 

 

 

 

Comments are closed.